Nguồn gốc xuất xứ và đặc tính của các giống cà phê phổ biến tại Việt Nam

December 27, 2016 | Cà phê |

Đánh giá bài viết


Cây cà phê là cây trồng công nghiệp khá quen thuộc đối với bà con nông dân. Đặc biệt là đối với những hộ bà con sinh sống tại các tỉnh Tây Nguyên thì cây cà phê là cây trồng chính, là nguồn kinh tế bền vững của nhiều hộ dân. Trong những năm gần đây đời sống kinh tế của bà con nông dân được cải thiện.

Cà phê được biết đến là thức uống ngon tuyệt vời mà không ai là không biết đến nó. Vậy cây cà phê có nguồn gốc xuất xứ từ đâu? Ở nước ta có những giống cà phê nào phổ biến? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nó nhé!

Nguồn gốc xuất xứ của cây cà phê

Vào năm 1671 một anh chàng chăn dê ở khu vực Kaffa mà ngày nay là Ethoipia trong lúc thả cho đàn dê của mình đi ăn. Anh vô tình phát hiện ra trong bầy dê của mình ăn phải quả của một loại cây có hoa màu trắng, trái màu đỏ. Đêm hôm đó về cả đêm chú dê này không buồn ngũ mà nằm nghêu ngao ca hát suốt cả đếm mà không buồn ngũ hoặc chạy cả đêm mà không hề có cảm giác mệt mỏi. Anh chàng chăn dê này lấy lạm lạ và mang câu chuyện này đi kể cho những người tu sĩ nghe. Họ bắt đầu thử nghiệm ép lấy nước của loại quả này uống kết quả là tinh thần của họ có thể tỉnh táo được rất lâu.

cây cà phê

Cũng bắt đầu từ đây cây cà phê được biết đến và được mang đi trồng rộng rãi hơn. Đến thế kỷ thứ 15 thì con người bắt đầu phát hiện được rằng hạt cà phê có thể đem rang hoặc xay lên để pha chế là món đồ uống ngon hấp dẫn. Ở thời điểm này vương quốc Ả Rập là nơi trồng cà phê độc quyền và xuất khẩu sản phẩm này cho các thương lái khác tại thành phố cảng Mocha mà ngày nay là thành phố AI Mukha.

Ngay sau khi người Ả Rập bắt đầu việc trồng trọt rộng rãi cây cà phê thì những quốc gia khác cũng bắt đầu công việc tìm hiểu về nó cũng như điều kiện trồng như thế nào cho thích hợp. Người dân Hà Lan đã đêm cà phê đến trồng rộng rãi khắp Châu Âu. Cho đến thời điểm hiện tại này thì cây cà phê được gieo trồng rộng rãi khắp nơi.

Ở Việt Nam cây cà phê được trồng vào năm 1980 do các thầy tu mang về trồng đầu tiên là nhà thờ Hà Nam sau đó lan ra các tỉnh lân cận như Quảng Bình, KomTum. Trong những năm này nước ta bị thực dân pháp xâm chiếm và đồn điền cà phê cũng do người pháp khởi xướng đầu tiên ở Bắc Kỳ bằng giống cà phê chè khu vực trồng là vùng ven sông. Sau này cây cà phê được trồng thêm ở các tỉnh ĐăkLắc, Nghệ An, Lâm Đồng. Vào thời điểm 1945 thì diện tích trồng cây cà phê ở nước ta là 10.000 ha.

nguồn gốc cà phê

Trong những năm gần đây do nhu cầu xuất khẩu cao và nguyên nhân chính là cây mang lại lợi nhuận kinh tế cao cho bà con nên diện tích tăng vượt bậc. Theo thống kê năm 2014 tổng diện tích cà phê của nước ta là 653.000 ha. Bình quân mỗi ha đạt được 4-5 tấn. Giá thành cao ổn định qua nhiều năm là cây công nghiệp bền vững giúp bà con nông dân vươn lên làm giầu.

Điều kiện ảnh hưởng đến cây cà phê

* Đất đai

Cây cà phê sống được trên nhiều loại đất khác nhau nhưng trong đó đất đỏ bazan là lọa đất lý tưởng nhất để trồng cây cà phê. Loại đất này tơi xốp và màu mỡ tầng đất thịt dày là điều kiện tuyệt vời cho cây cà phê sinh trưởng. Địa hình đất thoát nước tốt vào mùa mưa. Những loại đất khác như đất cát trắng, phù sa cổ, sa phiến thạch, đá vôi…đều trồng được cây cà phê ngay cả nhưng vùng đất dốc nếu như chúng ta xây dựng tốt các công trình chống xói mòn cũng vẫn trồng được.

Trồng cay trên loại đất nào cũng không quan trọng vấn đề quan trọng nhất chính là sự chăm sóc của con người đối với cây trồng. Nếu trồng trên vùng đất đỏ bazan nhưng không chăm sóc tốt cây cũng không cho năng suất cao. Nhưng ngược lại nếu trồng trên đất đá vôi mà biết cách chăm sóc tốt thì cây cũng cho năng xuất cao. Biện pháp chăm sóc tốt ở đây chính là bón đầy đủ các loại phân hữu cơ, phân vô cơ, tủ gốc vào mùa nắng tưới nước đầy đủ cho cây.

* Khí hậu

Cây cà phê chiệu tác động của khí hậu rất lớn cho nên không phải khu vực nào cũng có thể trồng được loại cây này. Cây đòi hỏi các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, ánh sáng, lượng mưa. Nhiệt độ chung của chúng là 5 độ C cho đến 32 độ C. Nhưng cũng tùy từng giống khác nhau sẽ có một mức giới hạn khác nhau.

Các giống cà phê được trồng phổ biến tại Việt Nam

Cà phê chè: Nhiệt độ thích hợp để giống cà phê chè thích nghi là 18-25 độ C, nhiệt độ thích hợp nhất là 20-22 độ C. Với đòi hỏi về nhiệt độ khá khắt khe cho nên cây cà phê thường được trồng ở những nơi miền núi có độ cao tầm 600-2.500m. Những nước trồng cà phê chè phổ biến như Coolombia, kenya, Tanzania, Etjiopie ở các quốc gia này cây cà phê được trồng ở độ cao từ 800m trở lên. Cây cà phê.

cà phê đẹp

Trong điều kiện khí hậu 0 độ C cây sẽ bị cháy các đọt non, nhiệt độ lạnh như thế này kéo dài sẽ xuất hiện các hiện tương sương muối, hiện tượng gió rét và gió nóng đây là những yếu tố hoàn toàn bất lợi cho cây cà phê.

Lượng mưa cần cho cây cà phê chè là 1.300 mm – 1.900 mm lượng mưa cũng cần được phân bố đều trong năm. Sau khi thu hoạch xong có một mùa khô ngắn hạn đây là điều kiện thuận lợi giúp cho cây phân hóa mầm hoa.

Cà phê mít: Nhiệt độ thích hợp nhất để cây sinh trưởng và phát triển tốt là 24-26 độ C. Trường hợp nhiệt độ giảm xuống mức 0 độ C trong một thời gian dài sẽ khiến cho cây cháy lá. Những vùng náo có khí hậu sương muối là điều kiện bất lợi cho cây cà phê.

cà phê mít

Lượng mưa cần thiết của cây cà phê mít là từ 1.300 – 2.500 mm, nhưng do cấu tạo của cây cà phê có bộ rễ ăn sâu cho nên có thể trồng nó ở những nơi có lượng mưa ít hơn vẫn được. Ở nước ta do đặc điểm khí hậu mùa mưa kéo dài nên mùa mưa thì thừa nước còn mùa khô hạn lại kéo dài từ 3-5 tháng. Lượng nước mưa đa số chiếm từ 20-30% nên cây thiếu nước một cách nghiêm trọng nhất là các tỉnh Tây Nguyên. Nên hộ trồng cũng cần có những biện pháp khắc phục như tủ gốc giữ độ ẩm cần thiết cho cây. Trồng cây che bóng và tưới nước là việc làm có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển của cây.

Độ ẩm không khí cũng cần phải trên 70% mới có thể thuận lợi cho sự phát triển của cây trồng. Nhất là trong giai đoạn cây nở hoa cần phải có độ ẩm cao. Hộ trồng cà phê nên tưới nước bằng biện pháp phun mưa là thích hợp nhất cho việc nở hoa của cây cà phê. Nhiệt độ ẩm thấp công với tình trạng khô hạn thiếu nước sẽ làm cho mầm hoa bị thui và rụng đi.

Ánh sáng: cây cà phê chè khá thích nghi với ánh sáng tán xạ không thích hợp với ánh sáng trực xạ vì nó sẽ kích thích cho cây ra hoa quá độ làm cho khô cành, khô quả vườn cây cũng bị kiệt sức nhanh. Ánh sáng tán xạ sẽ làm cho cây ra hoa phù hợp cùng với cơ chế quang hợp giúp tích lũy chất hữu cơ có lợi cho cây cà phê mang đến năng suất cao ổn định lâu dài.

Cà phê vối: cây thích nghi với ánh sáng trực xạ, nếu trồng ở những nơi có cường độ ánh sáng quá mạnh thì cần phải trồng xen lẫn cây che bóng đề điều hòa bớt ánh sáng cũng như quá trình quang hợp của cây.

vườn cà phê

Gió mang hơi nóng là điều kiện không thuận lợi cho sự phát triển của cây cà phê, gió quá mạnh cũng sẽ khiến cho lá cây bị rách hoặc bị rụng đi. Các lá non bị đen còn những lá già sẽ bị khô và héo đi, làm quá trính bốc hơi nước của cây diễn ra nhanh. Nên cần trồng cây chắn gió quanh vườn cà phê hạn chế các tác động không mong muốn của gió. cây chắn gió hay đai rừng còn có tác dụng khác nữa đó chính là hạn chế các tác động của sương muối, giúp điều hòa nhiệt độ.

Có thể bạn quan tâm